اخبار سالمندان و بازنشستگان

logo-transparent

حافظه معنایی چیست؟ + راه تقویت

حافظه­ معنایی به آن قسمت از حافظه گفته می­‌شود که اطلاعات واقعی را برای انسان ذخیره و ثبت می‌کند.

به گزارش شادمان، در حافظه­ معنایی، شما معنای جملات و عبارات را به خاطر می­سپارید. در حافظه­ معنایی بر ساختار جملات و نحوه­ نگارش آن­‌ها متمرکز نمی­‌شوید و به ذخیره کردن مفهوم جملات تمرکز دارید. این مسئله یاعث می‌­شود تا درک بهتری از کارهای روزمره­ خود و درک جهانی که در آن زندگی می­‌کنید داشته باشید.

حافظه­ معنایی که خود زیرمجموعه­ حافظه اظهاری است، به حوزه­ حافظه­ بلند مدت تعلق دارد. داده‌­­هایی که در حافظه­ طولانی مدت ذخیره می‌شوند، در مدت زمان طولانی­‌تری در حافظه شما پایدار می­‌مانند. به طور معمول حافظه­ معنایی می­تواند مبتنی بر تجربیات شما باشد. این داده های ثبت شده برای یادآوری نیاز به رمزگذاری و صرف زمان بسیار زیادی ندارند. روند یادآوری خاطرات بسیار سریع­تر از آن چه فکر می‌­کنید برای مغز شما اتفاق می­فتد.

در حافظه­ معنایی انتزاع تجربه ­ها وجود دارد. به این شکل که مغز برای به خاطر سپردن وقایع و خاطرات، جزئیات را از یاد می­‌برد و به ثبت کلیات موضوع می­پردازد. به صورت کلی حافظه­ معنایی، دانش ­های عمومی از وقایع و اتفاقات موجود در زندگی روزمره­ شماست.

وضعیت حافظه در سالمندان

دوران سالمندی معمولا با رسیدن سن به ۶۵ سال شروع می­‌شود. روند تغییرات با آغاز این دوران شدت می‌­یابد. بسیاری از این علائم و تغییرات به صورت آشکار از روند پیری حکایت دارند. اما این تغییرات به ظاهر فرد محدود نمی‌­شوند. در واقع تغییرات درونی فرد و مشکلات روحی او ممکن است طیف وسیع­تری از تغییرات را در برگیرد.

بسیاری از سالمندان با افزایش سن دچار ضعف در حافظه­ خود می­‌شوند. این ضعف در حافظه بیشتر حافظه­ کوتاه مدت افراد را تحت تاثیر قرار می­‌دهد. این فراموشی در ارتباط با حافظه­ کوتاه مدت، اعمال روزانه­ سالمندان را نیز تحت تاثیر قرار می­‌دهد. به عنوان مثال ساعت مصرف قرص­ های خود را از یاد می­‌برند یا فراموش می­‌کنند در طول روز باید به فردی تلفن بزنند.

بسیاری از این فراموشی ­ها معمولا در سنین کمتر هم دیده می­‌شود. اما معمولا کمرنگ شدن حافظه­ کوتاه مدت در سنین پایین­تر ناشی از ورودی های زیاد به مغز و درگیری ­های ذهنی است. اما معمولا این اتفاقات در سالمندان ناشی از ضعیف شدن حافظه کوتاه مدت است که به مرور می­تواند تاثیرات گسترده­‌تری روی مغز و ذهن فرد سالمند داشته باشد. فراموشی در سالمندان نیز از درگیری ذهنی و فکر کردن به مشکلات و مسائل زندگی نشات می­‌گیرد؛ اما طیف گسترده‌­تری دارد و آسیب­ های بیشتری را نیز در پی خواهد داشت.

عوارض ضعیف شدن حافظه معنایی

با افزایش سن در روند کار حافظه­ و خصوصا حافظه­ معنایی دچار اختلال می‌­شود. این اتفاقات ممکن است در ابتدا فقط انجام روزمره­ فرد را تحت تاثیر قرار دهد و قابل کنترل باشد. اما پس از مدتی این تاثیرات گسترش می­‌یابند و جنبه­‌های دیگری از زندگی فرد را نیز فرا می­‌گیرند.

این گسترش فراموشی­­ها می­‌تواند منجر به بیماری­ های عصبی و مغزی در فرد شود. بیماری ­هایی مثل آلزایمر ناشی از ضعف در حافظه هستند. در بیماری آلزایمر ابتدا فراموشی در کارهای روزمره و اتفاقات کوچک پدیدار می­‌شود. اما با مرور زمان این مسئله گسترش می­‌یابد و فرد اختلالات زیادی را در حافظه­ بلند مدت خود احساس می­‌کند. این بیماری پیشرفت سریعی دارد. ممکن است با بیماران مبتلا به آلزایمر مواجه شده باشید که هیچ کدام از اطرافیان خود را به یاد نمی­‌آورند و به طور کلی حافظه­ خود را از دست داده‌­­اند.

تقویت حافظه معنایی در سالمندان

معمولا اگر در ابتدای ایجاد یک مشکل به فکر برطرف کردن آن باشید، یا با بهره بردن از راه­کارهای مناسب از آن پیشگیری کنید، مشکل به وجود آمده آسان­تر حل خواهد شد. مشکل تضعیف حافظه در سالمندان امری اجتناب­ ناپذیر است؛ اما با مراقبت­‌ها و انجام تمرین­‌های مناسب می­توان شدت آسیبهای آن را کاهش داد.

یکی از راه­ حل­‌های تقویت حافظه معنایی در سالمندان تمرینات یادآوری است. این افراد می­توانند واژه­‌های مختلفی را به خاطر بسپارند و به مرور زمان سعی کنند بر تعداد و شدت سختی آن­‌ها اضافه کنند. بهتر است برای این کار کلماتی را در زمینه ­های مختلف اطلاعات عمومی برای سالمند خود تهیه کنید و این تمرینات را در کنار او انجام دهید.

ممکن است در ابتدا فراگیری زبانی جدید در سنین پیری بسیار دور از ذهن به نظر برسد. اما با صرف کردن زمان مناسب برای این کار سالمندان می­توانند با آموختن واژه‌­های جدیدی از زبان مورد نظر، با دایره­ لغات و ساختارهای جمله­ آن آشنا شوند. این کار تاثیر بسیار زیادی در تقویت و بهبود حافظه­ معنایی در دوران پیری دارد.

با اختصاص دادن زمان کافی به سالمند خود، می­توانید تمرینات پرسش و پاسخ با او داشته باشید. در ارتباط با اطلاعات عمومی و کلی که در ذهن سالمند وجود دارد، می­‌توانید پرسش­‌هایی داشته باشید. به عنوان مثال در مورد شهرها و کشورهای مختلف از وی سوال بپرسید و از او بخواهید که به آن­‌ها پاسخ دهد. این کار به تازه نگه داشتن اطلاعات و مرور آن­‌ها کمک زیادی می­‌کند و تاثیرات گسترده‌­ای بر ذهن و فکر فرد دارد.

حل کردن جدول تاثیر بسیار زیادی در بهبود حافظه، خصوصا حافظه­ معنایی در افراد دارد. معمولا پزشکان به افراد مختلفی این کار را پیشنهاد می‌­دهند. این روش در میانسالی نیز می­تواند جلوی فراموش کردن اتفاقات روزمره را در افراد بگیرد. در دوران پیری نیز حل کردن جدول به عنوان یک سرگرمی می‌تواند موجب تقویت حافظه معنایی در سالمندان شود.

از آن­ جایی که این افراد ممکن است کارهای روزمره­ خود از جمله خوردن داروها را از یاد ببرند، بهتر است برای آن­‌ها از جعبه­ های یادآور استفاده کنید. هیچ چیز مهم­تر حفظ سلامتی سالمندان نیست. جعبه­ های یادآور دارو کمک می­‌کنند تا داروها بر اساس روز و ساعت تقسیم ­بندی شوند و فرد سالمند مصرف آن­‌ها را از یاد نبرد.

سالمندان در دوران پیری نیاز به هم­نشینی و صحبت کردن دارند. یکی از راه‌­هایی که می­‌تواند موجب تقویت حافظه در افراد مسن شود، این است که با آن­‌ها اخبار ببینید و سپس در مورد مسائلی که شنیده­‌اید با یک­دیگر حرف بزنید. این کار باعث می­‌شود تا اتفاقات روزمره بهتر در ذهن آن‌­ها بماند.

همیشه یادداشت کردن کارها و نکات ضروری می­تواند بسیار تاثیرگذار باشد. از سالمندان خود بخواهید کارهای مهم و ضروری خود را یادداشت کنند. این کار به آن­ها کمک خواهد کرد تا با انجام کارهای روزمره­ خود، اضطراب و استرسی بابت فراموش کردن آن­‌ها نداشته باشند.
از سالمندان خود بخواهید کتاب بخوانند و برای آن­ها کتاب­ های مناسبی تهیه کنید. سالمندان بر حسب علاقه­ خود می­‌توانند موضوعات مختلفی را مطالعه کنند. موضوعات تاریخی می­تواند به فرد کمک کند تا اتفاقاتی در گذشته را نیز به خاطر بسپارد و آن­‌ها را از یاد نبرد. حتی می‌­توانید برایشان کتاب‌های مربوط به کودکان را تهیه کنید و از آن­‌ها بخواهید برای فرزندان شما کتاب بخوانند.

یکی از راه‌­هایی که می­تواند به بهبود روحیه­ سالمندان و تقویت حافظه­ آن­ها کمک کند، داشتن حیوانات خانگی است. حیوانات خانگی توجه و مراقبت زیادی می­خواهند. سالمندان با مراقبت از حیوانات خانگی می­توانند ساعاتی از روز را به آن­‌ها اختصاص دهند و به میزان کمتری در مقایسه با قبل درگیری­ های ذهنی داشته باشند.

در زندگی بسیاری از سالمندان باورها و اعتقادات مذهبی جایگاه ویژه‌­ای دارد. می­توانید به سالمندان خود پیشنهاد دهید تا زمانی را از روز به قرآن خواندن اختصاص دهند. برای تقویت بهتر حافظه می­‌توانند آیات و احادیث را به خاطر بسپارند و در طی روز سعی کنند تا آن­‌ها را به یاد بیاورند. هم­چنین می­‌توانند با خواندن اشعار مناسب و به خاطر سپردن آن­‌ها به تقویت حافظه­ خود کمک کنند.

ورزش کردن و انجام نرمش­ های روزانه می­‌تواند علاوه بر حفظ سلامتی جسمی آن­‌ها بر روند تقویت حافظه­ نیز موثر باشد. در کنار ورزش کردن تغذیه­ فرد نیز از اهمیت ویژه‌­ای برخوردار است. برنامه­ غذایی باید شامل عناصر و مواد مورد نیاز بدن باشد. بسیار اهمیت دارد تا در این برنامه از مواد غذایی استفاده شود که به روند تقویت حافظه کمک می­‌کند.

ویتامین­ های A، B، C و E در تقویت حافظه نقش بسزایی دارند و باید به میزان زیادی در برنامه­ غذایی سالمندان قرار گیرند. هم­چنین مصرف بیش از حد از قند، چربی و نمک می‌­تواند علاوه بر سایر آسیب­ هایی که به بدن فرد وارد می­‌کند، برای حافظه­ او نیز مضر باشند. پس بهتر است در راستای تقویت حافظه از مصرف این مواد پرهیز کنید.

نتایج تضعیف حافظه معنایی در سالمندان

یکی از مشکلات روحی و روانی که برای سالمندان به وجود می­‌آید، ناشی از عدم اعتماد به نفس به خاطر مشکلات به وجود آمده در دوران پیری است. معمولا سالمندان به خاطر تحلیل وضعیت جسمانی خود احساس ضعف می­‌کنند و از این بابت نیز اعتماد به نفس خود را از دست می‌­دهند و حتی ممکن است دچار انزوا شوند و احساس تنهایی داشته باشند.

بسیار اهمیت دارد تا رفتار مناسبی در این دوران با سالمندان خود داشته باشید. این افراد نیاز به توجه زیادی دارند تا بتوانند با توجه به مشکلات جسمی و روحی خود روند درست زندگی را ادامه دهند. ممکن است این افراد چیزهای کوچک و بزرگ زیادی را از یاد ببرند. در این وضعیت بهتر است تا با صبر و حوصله با آن­‌ها برخورد کنید. سعی کنید با یادآوری وقایع مهم به افراد مسن از فراموش کردنشان بپرهیزید. روزانه زمان مشخصی را به سالمندان خود اختصاص دهید تا بتوانند برای تقویت حافظه­ معنایی خود تمرین داشته باشند.

از بین رفتن حافظه معنایی و آلزایمر

تحلیل حافظه در سالمندان می­تواند بیش از حد تشدید شده و به آلزایمر تبدیل شود. فراموشی در این بیماری به حدی زیاد می­‌شود که فرد پس از مدتی، اتفاقات و مسائل مهم­تری را از یاد می­‌برد. در ادامه سالمند مبتلا به آلزایمر معمولا اطرافیان خود را نیز یاد می‌­برد و شرایط بسیار دشواری را تجربه می­‌کند. عضلات و مغز او تحلیل می­‌روند و اعصاب در سراسر بدن درگیر می­‌شود.

در ایجاد آلزایمر ژنتیک و محیط هر دو موثرند. برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری باید اقدامات پیشگیرانه­ موثری انجام داد. فراموشی­ ها هر چند کم و اندک باشند قابل پیگیری هستند و باید با انجام تمرین­ های مناسب جلوی پیش­روی آن­‌ها را گرفت.

تقویت حافظه معنایی در سالمندان را جدی بگیرید

حافظه­ معنایی در واقع دانش عمومی در ثبت وقایع و خاطرات در انسان است. این حافظه به ثبت معنا و مفهوم کلی می‌­پردازد و جزئیات را به خوبی ثبت نمی‌­کند. به مرور زمان در دوران پیری ممکن است این حافظه ضعیف شود و سالمندان در به یاد آوردن کارهای روزمره­ خود نیز با مشکل مواجه شوند.

تمرین­ ها و راه­کارهای مختلفی مثل حل کردن جدول، یادگیری زبان جدید، خواندن کتاب، حفظ آیات و اشعار و… برای تقویت حافظه معنایی در سالمندان وجود دارد. باید به روند فراموش کردن و حافظه­ سالمند خود توجه کافی داشته باشید و با انجام تمرین ­های مناسب در تقویت آن تلاش کنید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *