ویژگی های سبک زندگی سالم

سبک زندگی سالمندی

104 ۰

ویژگی های سبک زندگی سالم

سالمندی یک واقعیت بیولوژیکی است و ویژگی های سبک زندگی سالم در این دوران  با دوره‌های دیگر زندگی انسان، کمی متفاوت است. جمعیت سالمندان در جهان سریع‌تر از رده‌های سنی دیگر رو به افزایش است. بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۶ در ایران حدود ۷ میلیون نفر بیش از ۶۰ سال داشتند و این تعداد بر اساس آخرین داده‌های مرکز آمار ایران  بیش از ۷ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر است. با چنین روند افزایشی، در آینده جمعیت سالمندان جهان از کودکان و نوجوانان پیشی خواهد گرفت. به این ترتیب، اهمیت سلامت جسمی و روانی سالمندان بیشتر از قبل باید مورد توجه قرار گیرد.

صرف‌نظر از دلایل ژنتیکی، یکی از مهم‌ترین عواملی که بر سلامتی سالمندان تأثیر می‌گذارد و آنها را در معرض ابتلا به بیماری‌های خطرناک مانند بیماری‌های قلبی–عروقی، دیابت، سرطان و مانند آن قرار می‌دهد، شیوه نادرست زندگی این افراد است. در ادامه ویژگی‌های سبک زندگی سالمندان را بررسی خواهیم کرد.

موارد مهم در سبک زندگی سالم

دوران سالمندی با کاهش توانایی‌های فیزیکی و روانی در زندگی روزمره همراه است. این کاهش توانایی سبب می‌شوند این افراد به انواع بیماری‌های حاد و مزمن مبتلا شوند. به همین دلیل، بررسی الگوی زندگی و ویژگی‌های سبک زندگی سالم سالمندی بسیار مهم است. از جمله ویژگی های سبک زندگی سالم سالمندان مواردی مانند تغذیه مناسب، ورزش و تمرینات بدنی، حفظ وزن مناسب، تقویت مغز و افزایش مهارت‌های شناختی و روابط اجتماعی این افراد می باشد.

رژیم غذایی متأسفانه بسیاری از سالمندان به دلیل درآمد کم، کم‌اشتهایی ناشی از بیماری‌ها و مصرف برخی داروها به سوءتغذیه مبتلا هستند. از سوی دیگر، کاهش سوخت‌وساز بدن سبب می‌شود سالمندان در معرض خطر چاقی، دیابت، بیماری‌های قلبی–عروقی و مانند آن قرار بگیرند.

رژیم غذایی سالمندان در هر وعده باید شامل کربوهیدرات(نان، برنج، ماکارونی و سیب‌زمینی) و فیبر(حبوبات، سبزیجات و میوه‌ها) باشد. از آنجایی که سالمندان با کاهش توده عضلانی و در مقابل افزایش چربی مواجه هستند، بهتر است در رژیم غذایی خود از پروتئین برای تولید سلول‌های جدید و افزایش حجم ماهیچه‌ها(شامل مرغ و ماهی و گوشت به اندازه مورد نیاز) و فقط از چربی‌هایی مانند روغن زیتون و چربی‌های غیراشباع(مانند امگا ۳) استفاده کنند.

علاوه بر موارد بالا، محدود کردن میزان نمک به‌شدت توصیه می‌شود. نمک در دوران سالمندی می‌تواند به افزایش فشار خون و در نتیجه به سکته مغزی یا قلبی منجر شود.

ورزش- بسیاری از سالمندان به دلیل محدودیت توانایی‌های حرکتی شامل دردهای عضلانی، آرتریت‌ها، پوکی استخوان و ترس از سقوط تمایل چندانی به ورزش نشان نمی‌دهند. در حالی که ورزش یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های سبک زندگی سالم به شمار می‌رود.

سالمندان می‌توانند هر چهار نوع تمرین استقامتی، قدرتی، تعادل و انعطاف‌پذیری را انجام بدهند. تمرینات استقامتی(هوازی) شامل پیاده‌روی سریع، دوچرخه‌سواری، شنا و بالا رفتن از پله‌هاست که ضربان قلب را افزایش می‌دهد و سیستم گردش خون و تنفس را بهبود می‌بخشد. تمرینات قدرتی مانند بلند کردن وزنه‌ها موجب تقویت عضلات و ماهیچه‌ها می‌شود و تمرینات تعادلی برای بهبود حفظ تعادل سالمندان بسیار مناسب است. تمرینات کششی که مربوط به انعطاف‌پذیری افراد می‌شود، سبب حرکت آسان‌تر عضلات و مفاصل می‌شود.

فراموش نکنید همه ورزش‌ها برای سالمندان مناسب نیستند، به همین دلیل مشاوره با پزشک قبل از انجام تمرینات ضروری است.

تقویت مهارت‌های شناختی- با افزایش سن، قدرت تفکر و توانایی‌های شناختی فرد رو به کم شدن می‌رود و فرد را در معرض بیماری‌های بسیاری مانند فراموشی، آلزایمر و دمانس(زوال عقل) قرار می‌دهد. این بیماری‌ها روی تمام فعالیت‌های روزمره، نحوه تصمیم‌گیری، برنامه‌ریزی و تمرکز سالمندان اثر منفی می‌گذارند.

مشکلات شناختی علاوه بر دلایل ژنتیکی(که غیر قابل کنترل است)، به دلایل محیطی و سبک زندگی هم ارتباط دارند. از دلایل محیطی می‌توان به آسیب‌های مغزی(مانند تصادفات رانندگی، سقوط و ضربه‌های شدید به سر) و از دلایل مربوط به سبک زندگی می‌توان به سوءمصرف دارو، سیگار، سوءتغذیه، اعتیاد به الکل و بیماری‌هایی مانند بیماری قلبی، سکته و افسردگی اشاره کرد.

سالمندان با رعایت کردن ویژگی های سبک زندگی سالم می‌توانند توانایی‌های شناختی را در خودشان تقویت کنند. فعالیت‌های مغزی مانند یاد گرفتن یک مهارت یا سرگرمی جدید، مطالعه کتاب و مجلات و انجام بازی‌های فکری بهترین روش برای فعال نگه‌داشتن مغز است. علاوه بر آن، ترک سیگار و الکل، تقویت روابط اجتماعی و برقراری تعامل با دیگران نیز می‌توانند در پیشگیری از مشکلات شناختی مؤثر باشند.

سالمندی پایان زندگی نیست

بسیاری از سالمندان با نزدیک شدن به ۶۰ سالگی، به تدریج تمام عادات خوب دوران میان‌سالی‌شان را به دست فراموشی می‌سپارند. این در حالی است که برخورداری از سبک زندگی سالم برای سالمندان حیاتی‌تر است. سالمندی پایان زندگی نیست؛ هنوز هم می‌توانید شاد باشید و سالم زندگی کنید. کار خاصی هم نباید انجام بدهید، کافی است یک سبک زندگی سالم برای خودتان درست کنید و از همان شیوه پیروی کنید. یک سالمند شاد و سالم در جهانی که رو به پیری می‌رود، می‌تواند نقش مؤثری داشته باشد.

https://www.nia.nih.gov/health/maintaining-healthy-weight

https://www.nia.nih.gov/health/cognitive-health-and-older-adults

https://www.nia.nih.gov/health/exercise-and-physical-activity-getting-fit-life

https://www.indi.ie/fact-sheets/fact-sheets-on-nutrition-for-older-people/509-good-nutrition-for-the-older-person.html

نوشته مرتبط

فعالیت جسمانی در سالمندان

فعالیت جسمانی سالمندان

منتشر شده توسط - ۰۸ بهمن ۱۳۹۷ ۰
اثر فعالیت جسمانی بر کیفیت سلامت سالمندان بسیاری از مردم برای به‌ دست آوردن مزیت‌های جسمانی و روان‌شناختی به طور…

Leave a comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *