اخبار سالمندان و بازنشستگان

logo-transparent

تماس با ما

تصور کنید نیم میلیارد نفر که بالای ۶۵سال دارند در شهرها زندگی می‌کنند. ۲۸۹میلیون نفر از این افراد یعنی بیش از نیمی از آن‌ها، متعلق به طبق پایین و متوسط جامعه هستند. حالا این جمعیت را در شهرهایی که با ماشین‌ها احاطه شده‌اند تصور کنید، به نظرتان شهرها جای مناسبی برای آن‌ها به شمار می‌آید؟

۷میلیارد  و ۸۰۰میلیون نفر در زمین زندگی می‌کنند. حدود ۱میلیارد نفر از این جمعیت را افراد سالمند تشکیل می‌دهند. طبق برآوردهای سازمان ملل، جمعیت سالمندان تا سال ۲۰۵۰ به حدود ۲میلیارد و ۱۰۰میلیون نفر خواهد رسید. طبق همین آمار سازمان ملل، ۵۰۰میلیون نفر از این سالمندان در محیط شهری زندگی می‌کنند.

تصور کنید: نیم میلیارد نفر که بالای ۶۵سال دارند در شهرها زندگی می‌کنند. ۲۸۹میلیون نفر از این افراد یعنی بیش از نیمی از آن‌ها، متعلق به طبق پایین و متوسط جامعه هستند. حالا این جمعیت را در شهرهایی که با ماشین‌ها احاطه شده‌اند تصور کنید، به نظرتان شهرها جای مناسبی برای آن‌ها به شمار می‌آید؟ سازمان ملل در گزارشی به بررسی فضای شهری و کاربری آن برای سالمندان پرداخته و مسائلی قابل تامل را در آن مطرح کرده‌است.

افراد سالمند و مشخصا ۶۰سال به بالا در زندگی روزمره در فضاهای شهری، با مشکلات زیادی مواجه می‌شوند در حالی که دولت‌های محلی و برنامه‌ریزان شهری می‌توانند فضای شهر را در مسیری توسعه دهند که برای سالمندان قابل استفاده و کاربردی باشد. مناسب‌سازی فضای شهری باید به گونه‌ای باشد که از افراد مسن حمایت و حقوق آن‌ها را رعایت کند. سال‌هاست که عمده تمرکز توسعه شهری، خودرومحور بوده یعنی اولویت با حمل‌ونقل با خودروها بوده و توجه کمتری مناسب‌سازی خیابان‌ها و فضاهای عمومی برای گروه‌های مختلف شده‌است. این مسئله موجب شده سالمندان دسترسی محدودتری به بسیاری از امکانات زندگی شهری داشته باشند. نتیجه این دسترسی محدود حذف تدریجی آنها از فضاهای شهری، کاهش ارتباطات اجتماعی و در نهایت هدایت آنها به انزواست.
 

*چرا شهرها محیط سالمنددوستی ندارند؟

چشم‌هایتان را ببندید و شهر را تصور کنید. چه می‌بینید؟ یکی از تصاویری که حتما در خیالتان درباره شهر می‌بینیدباز، خیابان‌های مملو از خودرو است. به گزارش سازمان ملل، سال‌هاست که عمده تمرکز شهرسازی و توسعه شهری، بر خودرو بوده و به عبارتی ماشین‌ها به محور اصلی شهرها تبدیل شده‌اند. خیابان‌ها کاربردی ندارند مگر برای تردد خودروها. همین امر به سادگی دست‌وپای سالمندان را بسته و آن‌ها را در محیط‌های شهری منزوی کرده‌است اما این همه مشکلات شهر برای سالمندان نیست.

استفاده از خودروها، منجر به افزایش آلودگی هوا می‌شود. آلودگی هوا بر کیفیت زندگی و افزایش بیماری‌های تنفسی اثر می‌گذارد. همین آلودگی هوا سالانه جان ۷میلیون نفر از ساکنان زمین را می‌گیرد، جای تعجب نیست که بیشتر این قربانیان را افراد تشکیل می‌دهند که ریه‌ای آسیب‌پذیر دارند. اما قضیه به مرگ‌ومیر ناشی از خودروپرستی هم محدود نمی‌ّشود و ابعاد گسترده‌تری دارد.

هر روز افراد بیشتری قدم به دوران بازنشستگی و سالمندی می‌گذارند و در نتیجه تعداد افرادی که به عارضه فراموشی و زوال عقل مبتلا می‌شوند افزایش پیدا می‌کند. براساس گزارش‌های سازمان ملل، فضاهای یکنواخت شهری یکی از دلایلی است که افراد را فراموش‌کار می‌کند و به نوعی ذهن آن‌ها را به سمت تنبلی و فراموشی سوق می‌دهد. مناسب‌سازی فضای شهری می‌تواند در مورد زوال عقل، بسیار اثربخش باشد. برای مثال، خیابان‌های یک‌شکل با دیدِ محدود می‌توانند مشکل‌ساز باشند.

نکته‌ای که مغفول مانده و کمتر به آن توجه شده، ساخت شهرها در مناطق پرخطر است. یکی از بخش‌های سازمان ملل، در زمینه کاهش خطر بلایای طبیعی فعالیت دارد. این بخش در گزارش سال ۲۰۱۶ خود گفته رشد و توسعه شهرها اغلب در مناطقی بوده که خطراتی مانند زلزله، خشکسالی و سیل آن‌ها را تهدید می‌کند. در این شرایط اضطراری، باید به فکر محیطی بود که از سالمند محافظت کند. برای مثال بسیاری از افراد مسن نمی‌توانند در شرایطی که زلزله می‌آید از پله‌های ساختمان با شتاب پایین بیایند. محیط باید به گونه‌ای طراحی شود که در این شرایط، این افراد بتوانند خودشان را نجات دهند. به این ترتیب محیط شهری از هر لحاظی باید اصلاح شود تا به محیطی مطلوب و مناسب برای سالمندان تبدیل شود.
 

*چطور شهری سالمنددوست بسازیم؟

نخستین قدمی که باید برداریم تا محیط شهرها به نفع سالمندان تغییر کند، دور شدن از خودروها و کاهش استفاده از ماشین است. بهترین کار این است که پیاده‌روی، دوچرخه‌سوازی و حمل‌نقل عمومی را جایگزین خودروهای شخصی کنیم.

سیون جانز، مدیر سیاست شهرسازیِ شبکه بین‌المللی هلپ‌اِیج می‌گوید: «فضاهای شهری باید پویا و متنوع و به گونه‌ای باشند که گویی آغوش آن‌ها به روی همه شهروندان چه پیر و چه جوان، باز است. مردم در هر رده سنی، باید بتوانند از خدمات متنوع شهری بهره‌مند شوند.» او ادامه می‌دهد: «یکی از مسائلی که بیشتر باید مورد توجه قرار بگیرد، فضاهای سبز عمومی است.»

برخی کشورها تلاش دارند در شهرهای بزرگ خود، خدماتی را به صورت ویژه به سالمندان اختصاص دهند. برای مثال در ۹ شهر بزرگِ اوکراین، گروه‌هایی شکل گرفته‌اند که به سالمندان در مناطقی با دسترسیِ ضعیف کمک می‌کنند حمل‌ونقل بهتری داشته باشند. مثلا مسیرهای ویژه برای آن‌ها طراحی می‌کنند یا مکانیزم‌هایی برای دسترسی بدون تبعیض به اتوبوس برایشان فراهم می‌کنند.

اگر استفاده از خودروها کاهش پیدا کند و سالمندان به پیاده‌روی و فعالیت‌های بدنی در محیط‌های شهری تشویق شوند، بیماری‌ها و مشکلاتی که در این زمینه ایجاد می‌شود هم کاهش پیدا خواهد کرد. در مورد معضل فراموشی هم فضاهای مختلف شهری باید به گونه‌ای طراحی شوند که هم هویتشان حفظ شود و هم سالمندان بتوانند با راحتی محیط پیرامون خود را تشخیص دهند. برای مثال در بولیوی، کمپین‌هایی راه‌اندازی شده و گروه‌هایی به صورت داوطلبانه تلاش دارند شهر را به محیطی تبدیل کنند که افراد مبتلا به فراموشی بتوانند به راحتی در شهر رفت‌وآمد کنند.

در مورد آسیب‌پذیری افراد در شرایط اضطراری هم دولت‌ها باید دست به کار شوند و برنامه‌های توسعه‌ای را به صورتی پیش ببرند که جان سالمندان در شرایط اضطراری حفظ شود. سیون جانز در همین رابطه می‌گوید وقتی برنامه‌های توسعه شهری در دستور کار قرار می‌گیرد، افراد سالمند هم باید حضور داشته باشند تا نیازهای آن‌ها به درستی شناسایی شود. برنامه‌ریزان شهری هم همیشه باید به امنیت و ایمنی زنان و مردان سالمند توجه داشته باشند و محیط را طوری طراحی کنند که هم از وقوع جنایت جلوگیری کند و هم مانعِ بروز ترس در سالمندان شود.
 

*شهرها برای همه

آخرین آمار سازمان ملل نشان می‌دهد که ۴میلیارد و ۲۰۰میلیون نفر از جمعیت زمین در شهرها زندگی می‌کنند و این جمعیت همینطور در حال افزایش است. بخش زیادی از این جمعیت را هم سالمندان تشکیل می‌دهند. به همین دلیل است که مسئله سالمندان به یکی از دغدغه‌های اصلی برای دولت‌ها و برنامه‌ریزان شهری تبدیل شده‌است. در نظر گرفتن نیازِ سالمندان، یکی از مسائل کلیدی و حیاتی در این زمینه به شمار می‌آید.

سازمان ملل در کنار اهداف توسعه هزاره، برنامه‌هایی هم برای بهبود شرایط زندگی برای سالمندان در نظر گرفته‌است. این سازمان در گزارش خود تاکید کرده که دولت‌ها و مقامات شهرها باید به صورت اضطراری، وارد مقوله شهرسازی شوند و حقوق افراد سالمند را در توسعه شهری در نظر بگیرند. آن‌ها باید از سالمندان هم نظرسنجی کنند و در فرایند تصمیم‌گیری‌های خود برای ساخت و توسعه شهرها، توجهی ویژه به سالمندان داشته باشند. شهرها باید محیطی داشته باشند که از سالمندان حمایت کند چرا که شهر، جایی برای زندگیِ «همه» است و سالمندان بخشی از آن «همه» هستند. شهرها باید برای همه قابل زیست باشند و قدم برداشتن برای سالمنددوست شدنِ شهرها را باید از همان مراحل اولیه مثل برنامه‌ریزی برای شهرسازی و توسعه شهری در نظر گرفت تا شهر به مکانی باری همه تبدیل شود.
 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *