اخبار سالمندان و بازنشستگان

logo-transparent

توانمند سازی، حلقه مفقوده دوران میانسالی زنان

اهمیت توانمند سازی زنان میانسال وقتی از سالمندی حرف می‌زنیم چه کلماتی به ذهن شما می‌رسد؟ ناتوانی؟ پیر شدن چهره؟ تنهایی؟ هر کدام از این کلمات بار معنایی متفاوتی برای ما دارد و البته هر کدام‌شان می‌تواند بخشی از سالمندی را تشکیل دهد. در این بین اما «تنها ماندن» شاید نگرانی بزرگ‌تری نسبت به بقیه باشد. تنهایی با از دست دادن همسر بزرگ‌تر می‌شود و می‌تواند کابوس افرادی باشد که وارد میانسالی شده‌اند.در این بین اما زنان میانسال دغدغه های بیشتری خواهند داشت. دغدغه هایی که در ادامه به آن اشاره می‌کنیم.
محسن سلمان نژاد رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور می‌گوید:« به ازای هر ۱۰۶ سالمند زن، ۱۰۰ سالمند مرد وجود دارد  و این یعنی سالمندی در ایران زنانه شده است.» موضوعی که البته تنها مختص ایران نیست و در تمام دنیا چنین مسئله‌ای وجود دارد تا جایی که خیلی از مراکز نگه‌داری سالمندان در دنیا با نام «سرای مادران» شناخته می‌شود. متاسفانه مردان عمر کوتاه‌تری نسبت به زنان دارند. به گفته وزیر بهداشت، متوسط عمر زنان در ایران بالای هشتاد سال است و در مردان ۷۹ سال. همین موضوع هم باعث می‌شود تا زنان با از دست دادن همسر خود تنها شوند و همین تنهایی، سالمندی را زنانه کند. از طرف دیگر تعداد زنان مجرد همواره نسبت به مردان بیشتر بود و همین عامل دیگری است برای اینکه جمعیت زنان میانسال مجرد و تنها  بیشتر شود. نکته دیگر اینکه مردان پس از فوت همسرانشان تمایل بیشتری به تشکیل خانواده دارند، زنان اما به دلیل تابوهای موجود ترجیح می‌دهند تنها باشند و مجدد ازدواج نکنند.
زنان سالمند با سه موضوع مهم درگیر هستند اما اینکه سالمندی در ایران زنانه شده است، یک آفت به حساب می‌آید؟ آیا ارگان‌های مختلف در مورد این مسئله وظایف خاصی دارند و اصولا این موضوع محل بحث است؟ محسن سلمان نژاد در گفتگویی با سایت شادمان می‌گوید:«زنانه شدن سالمندی یک بحران است. بحرانی که از چند زاویه مختلف می‌توان به آن نگاه کرد. اول اینکه زنان میانسال مستعد بیماری پوکی استخوان هستند. در غربالگرهای دوران میانسالی همیشه آزمایش پوکی استخوان از زنان گرفته می‌شود و این در حالی است که مردان به هیچ وجه نیاز به چنین آزمایشی ندارد. همین موضوع هم باعث می‌شود تا نگه‌داری از زنان سالمند حائز اهمیت باشد. دومین مورد مربوط به افسردگی‌های حادی است که زنان میانسال به آن دچار می‌شوند. حتما می‌دانید که مردان به طور طبیعی اعتماد به نفس بیشتری نسبت به زنان دارند و همین موضوع باعث می‌شود تا افسردگی کمتری بگیرند. خطر افسردگی حاد در زنانِ میانسال تنها افزایش پیدا می‌کند و این موضوعی نگران کننده برای ماست. موضوع سوم هم مربوط به آلزایمر می‌شود. ۳۰ درصد افراد بالای ۸۵ سال آلزایمر دارند و این یعنی باید کسی دائم مراقب آن‌ها باشد. زنانه شدن سالمندی و تنهایی زنان باعث می‌شود تا ما نگران این موضوع باشیم که زنانِ تنها در مواجه با آلزایمر چگونه باید عمل کنند. در مجموع این عوامل باعث شده تا زنانه شدن سالمندی موضوع مهمی‌برای ما باشد چرا که ما را با دغدغه های خاص زنان روبرو می‌کند. ما در این بحران مسائل معیشتی را کامل کنار گذاشته‌ایم و تنها به توانمند سازی زنان میانسال فکر می‌کنیم در صورتیکه با وضعیت امروز نمی‌توان بخش معیشتی زنان سالمند را هم نادیده گرفت»
منابع مالی نداریم، سالمندان توانمند نمی شوند! اما گفتن از بحران و ارائه آمارها همیشه ساده ترین راه ممکن بوده است. سالمندان زن بهتر از هر کس دیگری می‌دانند که پوکی استخوان بیماری شایع آن‌ها است و آلزایمر می‌تواند در سنین بالا مغزشان را تحلیل ببرد. آنچه که همیشه افراد به آن نیاز دارند اقدامات عملی ارگان‌های مختلف است تا بتواند آن‌ها را برای دوران سالمندی آماده کند. محسن سلمان نژاد می‌گوید: «سال ۹۵ به کمک معاونت زنان ریاست جمهوری برنامه ای برای توانمند سازی ۴۰ هزار زن سالمند ترتیب دادیم که اتفاق مثبتی در این زمینه بود. واقعیت این است که زنانه شدن سالمندی را نمی‌توان تغییر داد چرا که یک اصل ثابت در دنیا وجود دارد و آن هم اینکه« زنان سالمند بیشتر مریض می‌شوند اما این مردهای سالمند هستند که بیشتر از دنیا می‌روند». در واقع زنان مراقبت‌های بیشتری از خود دارند و همین عمر آن‌ها را بیشتر کرده است. حالا برای اینکه آن‌ها آمادگی تنهایی در میانسالی را داشته باشند باید با برخی از مسائل آشنا شوند و توانمند شوند. متاسفانه برنامه ای که در سال ۹۵ انجام شد به دلیل تامین شدن منابع مالی سال‌های بعد اجرایی نشد. با این حال اما بهزیستی با تشکیل شبکه فرزانگان که متشکل از صد ان جی او در تمام ایران است سعی کرده تا سالمندان را کنار هم جمع کند و برای تنهاییِ این بخش مهم از جامعه کاری کند. بخشی از این شبکه با کمک سازمان ملل راه اندازی شده و هدف آن به اشتراک گذاشتن تجریبات مشترک در زمینه کسب و کار گردشگری است. ان جی او‌های فرزانگان در حال حاضر ۱۰۰ شعبه دارد که ۵۰ شعبه آن به صورت حرفه‌ای در حال فعالیت هستند. بهزیستی مجوز این ان جی او‌ها را صادر می‌کند و تمام تلاشش را می‌کند تا با کمک کانون«جهان دیدگان» شهرداری که چیزی نزدیک به ۱۰۰ هزار عضو سالمند دارد، زندگی را برای این قشر لذت بخش کند.»
مشکلات جمعیت دوبرابری سالمندان در دو دهه آینده باید توجه کرد که در کمتر از دو دهه دیگر جمعیت سالمند در ایران دو برابر می‌شود. جمعیتی که بیشتر آن‌ها زنان هستند و به طور طبیعی نیازهای بیشتری خواهند داشت. اگر ما امروز به دلیل نبودن منابع مالی از توانمند کردن زنان میانسال خودداری می کنیم باید به روزهایی فکر کنیم که جمعیتی دو برابری نسبت به امروز داریم و مشکلات به قوت خود هم چنان باقی است. پس شاید بهتر است گفتن از کمبودها را به جای دیگری موکول کنیم و برای جمعیتی که امروز در میانسالی قرار داد و تا دو دهه دیگر وارد سالمندی می شوند، فکری جدی کنیم.

سارا شمیرانی

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *