اخبار سالمندان و بازنشستگان

logo-transparent

نگاهی به وضعیت جهانی سلامت روان سالمندان

نبود سیستم‌های حمایتی و بهداشتی مناسب برای سالمندان در کشورهای درحال‌توسعه، به مشکلات دوران سالمندی دامن می‌زند.

افسردگی در کمین سالمندان

سالمندان بخش قابل‌توجهی از هرم جمعیت در کشورهای درحال‌توسعه را به خود اختصاص داده‌اند و پیش‌بینی می‌شود در سال ۲۰۵۰ بیش از ۲۰ درصد از جمعیت دنیا در این مناطق را سالمندان تشکیل دهند. این در حالی است که نیازهای روانی این بخش از جامعه کمتر موردتوجه قرارگرفته است. 
نبود سیستم‌های حمایتی و بهداشتی مناسب برای سالمندان در کشورهای درحال‌توسعه، به مشکلات دوران سالمندی دامن می‌زند. افراد سالمند با توجه به متفاوت بودن نیازها و شرایط جسمی و روحی خود، نیاز به خدمات کاملاً تخصصی مخصوص به خود را دارند که عموماً موردتوجه قرار نمی‌گیرد. ازجمله مواردی که در رابطه با افرادی که پا به دوران سالمندی می‌گذارند مطرح می‌شود افسردگی و اضطراب است. افراد سالمند با توجه به کاهش توان جسمی خود با چالش‌هایی مواجه می‌شوند که در صورت ناآگاهی اطرافیان می‌تواند مشکلات روحی-روانی متعددی برایشان به وجود آورد.
افسردگی و اضطراب به‌عنوان دو تهدید مهم در دوران سالمندی شناخته می‌شوند و در میان افرادی که در جوامع درحال‌توسعه زندگی می‌کنند بسیار شایع‌تر است. اطلاع از چالش‌های زندگی سالمندی و نحوه به وجود آمدن و روش‌های مقابله با آن‌ها می‌تواند طی شدن دوران سالمندی را تسهیل و حتی شیرین کند.

بروز افسردگی

در دوران سالمندی یکی از مهم‌ترین مسائلی که در دوران سالمندی اتفاق می‌افتد، افسردگی است. کاهش شنوایی، کاهش بینایی و داشتن انواع درد در زانو و کمر و سایر اندام‌های حرکتی ازجمله مواردی است که می‌تواند زمینه‌ساز افسردگی در سالمندان شود. افسردگی و افسردگی مزمن می‌تواند مشکلات دیگر روحی و جسمی را برای افراد سالمند به وجود آورد. تغییرات طبیعی در بدن افراد سالمند، احتمال ایجاد افسردگی را تشدید می‌کند. مطالعات جدید نشان می‌دهند که بین افسردگی سالمندی و فشارخون و حتی آلزایمر ارتباط‌هایی وجود دارد. نرخ مرگ‌ومیر در میان سالمندانی که افسردگی دارند و با حس تنهایی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، نسبت به سایر سالمندانی که از زندگی خود احساس رضایت دارند بسیار بیشتر است. دوره‌های درمانی سالمندانی که افسردگی و بیماری‌های قلبی عروقی دارند بسیار طولانی است که همین موضوع خود عامل مهمی در تشدید افسردگی است. 
ازجمله عوارض افسردگی سالمندی می‌توان به تغییر در الگوی تغذیه اشاره کرد که باعث افزایش وزن شده و بیماری‌های مربوط به افزایش وزن را از این طریق تشدید می‌کند. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد افراد سالمندی که از مشکلات روحی-روانی رنج خواهند برد در کشور امریکا تا سال ۲۰۳۰ به ۱۵ میلیون نفر می‌رسد و نسبت به چند دهه گذشته تا چهار برابر افزایش می‌یابد.
راهکارهایی برای بهبود سلامت روان سالمندان سالمندی به‌عنوان پدیده‌ای اجتناب‌ناپذیر، واقعیتی است که وجود دارد و مانند هر چالشی که سلامت انسان را تهدید می‌کند باید ابعاد مختلف آن شناخته‌شده و برای بهبود شرایط تلاش کرد. روانشناسان ازجمله افرادی هستند که در هنگام بروز افسردگی در سالمندان بسیار می‌توانند کمک کنند.
روانشناسان در سال‌های اخیر تمایل بیشتری به فعالیت درزمینه سالمندان پیداکرده‌اند که این موضوع می‌تواند افراد بیشتری را از عواقب و پیامدهای مشکلات روحی این دوران دور کند. روانشناسان با استفاده از روش‌های مختلف و گروه‌درمانی، می‌توانند خدمات مؤثر و مهمی به سالمندان ارائه کنند. تشخیص بموقع و سریع، می‌تواند از افزایش شدت افسردگی در سالمندان جلوگیری کند و این موضوع از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و اطلاع از این نکته توسط اطرافیان و خود شخص باعث می‌شود تا درمان‌ها زودتر شروع‌شده و مؤثرتر هم عمل کنند.
افراد سالمند نسبت به تغییر مدل زندگی و عادت‌های زندگی، انعطاف بسیار کمی دارند و این موضوع باید مورد احترام سایر اطرافیان و کادر درمانی باشد. کمک گرفتن از روانشناس‌هایی که با مسائل سالمندی آشنا هستند قبل از شروع هر نوع اقدام می‌تواند بسیار مهم باشد. با توجه به نیازهای متعدد پزشکی، ارتباط با روانشناس‌های متخصص در امور سالمندی ضروری است. سالمندان برای اینکه بتوانند از تمام ظرفیت های پزشکی و روانشناسانه استفاده کنند نیاز به حمایت های مالی دارند که عموما دراین مورد موانع و مشکلات بسیاری جدی و مهمی وجود دارد.
نقش پررنگ حمایت های مالی در کشورهای درحال‌توسعه بیش از ۸۰ درصد از سالمندان درآمد ثابت ندارند و این موضوع باعث می‌شود درمان‌ها و تشخیص‌هایی که باید در زمان درستی انجام شود، گاه ‌بموقع دریافت نشود. این آمار در دنیا شامل ۵۱ درصد از جمعیت دنیا می‌شود. در خاورمیانه بر اساس آمار تنها ۲۹ درصد از جمعیت این منطقه در دوران سالمندی درآمد ثابت و امنیت مالی دارند. مسائل و مشکلاتی مانند افسردگی سالمندی که ریشه بسیاری از مشکلات جسمی و روحی دیگر است، نیازمند تشخیص سریع و بموقع است. نبود حمایت‌های مالی باعث افزایش چالش‌ها و مشکلات متعددی می‌شود که تبعات و عواقب غیرقابل جبرانی را دربر خواهد داشت. افرادی که دوران کاری سخت در کشورهای درحال‌توسعه داشته‌اند عموماً فاقد هر نوع بیمه هستند که زندگی در دوران سالمندی را بسیار سخت می‌کند.
در نظر گرفتن سیستم‌های حمایتی با توجه به اولویت‌ها و نیازهای افراد سالمند می‌تواند بخش قابل‌توجهی از مشکلات سالمندان را کاهش دهد. افراد سالمند با داشتن استقلال مالی، یکی از عوامل مهم در بروز افسردگی را دیگر تجربه نخواهند کرد. هزینه‌های بالای درمان که گاها به دوش دیگران می‌افتد، بدون دخالت و اقدام موثر دستگاه‌های متولی این موضوع قابل‌حل شدن نخواهد بود.
نیازهایی که دیده و شنیده نمی‌شوند افراد سالمندی که با عوارض کهولت سن زندگی می‌کنند، گاه علاوه بر اینکه توسط دستگاه‌های بهداشتی و حمایتی مورد بی‌توجهی قرار می‌گیرند توسط مؤسسات خیریه و سایر مراکز غیردولتی هم دیده و شنیده نمی‌شوند. افراد سالمندی که دورانی گوش‌ها و چشم‌های یک کشور بوده‌اند، گاه به‌راحتی به حاشیه راننده می‌شوند و در باتلاق مشکلات و چالش‌های متعدد، خود هرروز بیشتر از گذشته فرو می‌روند، روندی که دیگر بازگشتی ندارد چراکه در رابطه با سالمندان نیروی ازدست‌رفته به‌سختی قابل بازگشت است و در برخی موارد هیچ‌گاه مجدد به دست نمی‌آید.
سالمندان به‌عنوان سرمایه‌های عاطفی یک جامعه، نقش‌های اجتماعی بسیار مهمی در حفظ قوام خانواده‌ها می‌توانند داشته باشند که عموماً درگیر مسائل حاشیه‌ای مربوط به سن و سال خود می‌شوند که عموماً تحمیلی است. معلولیت‌ها و مشکلات روحی و روانی که افراد سالمند با آن مواجه می‌شوند عموما ناشی از بی‌توجهی جامعه نسبت به بسترهایی است که این مشکلات را ایجاد می‌کنند. عدم توجه به بیمه افراد و نبود مشوق‌های لازم در این زمینه باعث ایجاد هزینه‌های بعدی بسیار بیشتر در آینده می‌شود.
| سعید ضروری |
منبع: www.apa.org

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *