کنترل فشار خون بالا در سالمندان

کنترل فشار خون بالا با توانمندسازی سالمندان

83 ۰

فشار خون بالا بیماری خطرناک اما قابل کنترل

بیماری‌های غیرواگیردار یکی از معضلات اصلی جمعیت سالمندی و یکی از علل مهم مرگ‌ومیر در این گروه سنی  است. از بین این بیماری‌ها، فشار خون بالا یکی از علل مهم مرگ‌ومیر اما قابل درمان در افراد سالمند است.

افزایش چشمگیر جمعیت سالمندی در سراسر دنیا پدیده‌ای است که از قرن بیستم آغاز شده است. بر اساس گزارش سازمان ملل، در سال ١٩۵٠ جمعیت سالمندان در سراسر جهان تقریباً ٢٠٠ میلیون نفر بوده و در سال ١٩٧۵، این جمعیت به ٣۵٠ میلیون نفر رسیده است. در سال ۲۰۰۶ تعداد کل سالمندان جهان را ۶۸۷ میلیون و۹۲۳ هزار نفر برآورد کرده‌اند. تخمین زده می‌شود این رقم تا سال ٢٠٢۵ از مرز یک میلیارد و یکصد میلیون نفر تجاوز کند. همچنین برآورد شده است این تعداد در سال۲۰۵۰ به رقم دو میلیارد نفر خواهد رسید.
در ایران نیز پیش‌بینی می‌شود سالمندان تا سال ٢٠٣٠، حدود ١٩ درصد از جمعیت کل کشور را به خود اختصاص دهند. در سال۲۰۵۰ نسبت آن‌ها به کل جمعیت حدود ۲۳ درصد خواهد بود.
سالمندان به علت مشکلات فراوان سلامتی، بیشترین مصرف‌کنندگان خدمات بهداشتی‌درمانی هستند. این گروه سنی ۲۹ درصد از هزینه مراقبت‌های پزشکی را مصرف می‌کنند؛ در حالی که این قشر فقط ۱۲ درصد از جمعیت را تشکیل می‌دهند.
علاوه بر این، فشار خون بالا  عاملی خطرساز اما قابل اصلاح برای بیماری‌های قلبی‌عروقی است که در دوران کهن‌سالی شیوع فراوان دارد. تعداد بیماران سالمند مبتلا به افزایش فشار خون در سال‌های اخیر به دلایل مختلف، افزایش چشمگیری یافته است. با تشخیص به‌هنگام و هدف‌گذاری در درمان و کنترل صحیح این عارضه در جمعیت سالمند، می‌توان بر ابعاد مختلف زندگی سالمند از جمله عزت نفس ، خود کنترلی و خودکارآمدی تأثیر گذاشت.
ارتقای خودکارآمدی در پیشگیری، کاهش و کنترل بیماری‌های روحی‌روانی مؤثر است؛ در نتیجه با سلامت روان افراد ارتباط مستقیم دارد و افراد را به سوی ارتقای نفس و توجه و مراقبت از خود سوق می‌دهد.

تأثیر خود کار آمدی بر کنترل بیماریها

عقاید مرتبط با خودکارآمدی، بر اهداف و آرزوها اثر می گذارند و تشکیل‌دهنده پیامدهای رفتار انسان هستند. خودکارآمدی مشخص می‌کند افراد چگونه موانع را بررسی می‌کنند؛ افرادی که خودکارآمدی کمی دارند، به‌آسانی در روبه‌روشدن با مشکلات متقاعد می‌شوند رفتارشان بی‌فایده است و سریع دست از تلاش برمی‌دارند، اما افرادی که خودکارآمدی زیادی دارند، موانع را به کمک بهبود مهارت‌های خودمدیریتی و پشتکار برمی‌دارند و در برابر مشکلات ایستادگی می‌کنند.
ارتقای بهداشت حاکی از آن است که در فرایندهای پیشگیری و درمان بیماری‌ها نقش خانواده، محوری است. خانواده که اساسی‌ترین رکن جامعه است، مسئول ارائه مراقبت‌های صحیح و مناسب بهداشتی به بیمار و اطرافیان اوست. در جریان مراقبت از بیمار، خانواده او نیازمند درک صحیح از بیماری هستند؛ این در حالی است که در کمتر مطالعه‌ای به نقش ارزنده پرستاران و خانواده بیماران در مراقبت پرداخته شده است.

نقش خانواده ها در مراقبت از سالمندان و توانمند سازی آنها

پرستاران می‌توانند دانش، مهارت و حمایت لازم را برای حفظ کیفیت مراقبت در خانه فراهم کنند. شیوه‌های کمک به افراد و خانواده‌ها برای کسب نقش فعال در مراقبت بهداشتی‌شان باید بیشتر از کمک‌دادن، بر توانمندسازی تأکید کند. توانمندسازی، ارتقای تلاش‌های آگاهانه مراقبت از خود افراد، خانواده و جوامع در راستای مسئولیت‌گرفتن در ارتقای بهداشت و حفظ سلامت است. منظور از توانمندسازی خانواده کمک به خانواده است، به نحوی که بتواند به تغییر برسد.
الگوی توانمندسازی خانواده‌محور  ، الگویی بومی است که با تأکید بر مؤثربودن نقش فرد و اعضای خانواده در سه بعد انگیزشی، روان‌شناختی و ویژگی‌های خودمشکل طراحی شده است. هدف اصلی الگوی توانمندسازی خانواده‌محور، توانمندکردن بیمار و سیستم خانواده و اعضای آن برای ارتقای سطح سلامت است.
با توجه به مراجعات مکرر سالمندان مبتلا به فشار خون بالا بحرانی به اورژانس‌ها و بستری‌های مکرر در مراکز درمانی که مبین ناکافی بودن آموزش‌های ارائه‌شده در حد مطلوب است، عوارضی که این بیماری در صورت کنترل‌نشدن بر بدن می‌گذارد و هزینه‌هایی که درمان آن‌ها به دنبال دارد و همچنین با توجه به اینکه در کشورمان ۹۲ درصد سالمندان را خانواده‌ها نگهداری می‌کنند و اعضای خانواده بهترین منبع حمایتی سالمند هستند و در سالمند مبتلا به فشار خون بالا  پژوهش چندانی گزارش نشده است، تاکنون این الگو برای بیماران مبتلا به فشار خون بالا به ویژه سالمندان انجام نشده است.

با توجه به اهمیت نقش خودکارآمدی در کنترل و حفظ فشار خون، پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر الگوی توانمندسازی خانواده‌محور بر میزان فشار خون و ابعاد توانمندی در سالمندان با فشار خون بالا برای ارائه راهکار و برنامه‌های مراقبت بهداشتی و توانمندکردن آن‌ها در کنترل و حفظ فشار خون سالمندان در تعامل با خانواده و سیستم بهداشتی انجام شده است.

نوشته مرتبط

Leave a comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *